Φωτισμός γραφείου: lux κατά EN 12464-1

Σύντομη απάντηση

Κατά το EN 12464-1:2021, η θέση γραφείου χρειάζεται 500 lux διατηρούμενη ένταση, ομοιομορφία 0,60, UGR έως 19 και Ra τουλάχιστον 80, με 150 lux στους τοίχους και στα πρόσωπα και 100 lux στην οροφή. Με παράγοντες πλαισίου, όπως πολλές ώρες ή λίγο φυσικό φως, η τιμή ανεβαίνει σε 750 ή 1.000 lux.

Ο πίνακας για γραφεία

Το ευρωπαϊκό πρότυπο EN 12464-1 (έκδοση 2021) δίνει για κάθε χώρο και εργασία τη διατηρούμενη ένταση φωτισμού E_m, την ομοιομορφία U_o, το όριο θάμβωσης UGR_L και τον δείκτη απόδοσης χρωμάτων R_a. Οι τιμές για γραφεία:

EN 12464-1:2021, γραφεία
Χώρος / εργασία	E_m (lx)	Τροποπ.	U_o	UGR_L	R_a
Γράψιμο, πληκτρολόγηση, ανάγνωση, επεξεργασία δεδομένων	500	1.000	0,60	19	80
Θέσεις CAD	500	1.000	0,60	19	80
Τεχνικό σχέδιο	750	1.500	0,70	16	80
Αίθουσες συσκέψεων, τραπέζι συσκέψεων	500	1.000	0,60	19	80
Αρχειοθέτηση, φωτοαντιγραφή	300	500	0,40	19	80
Γραφείο υποδοχής	300	750	0,60	22	80
Αρχεία	200	300	0,40	25	80
Διάδρομοι και κυκλοφορία	100	150	0,40	28	40
WC, αποδυτήρια	200	300	0,40	25	80
Πηγή: πίνακας γραφείων του EN 12464-1:2021 όπως αναπαράγεται από Signify (Performance in Lighting). Διάδρομοι και WC από Glamox. Το πλήρες πρότυπο διατίθεται επί πληρωμή από τον ΕΛΟΤ και τους εθνικούς οργανισμούς τυποποίησης· ελέγξτε τις τιμές στη μελέτη σας.

Για να ελέγξετε την τιμή που ισχύει για τον δικό σας χώρο, με τους παράγοντες πλαισίου και μια πρόχειρη εκτίμηση φωτιστικών, χρησιμοποιήστε τον έλεγχο φωτισμού.

Τι άλλαξε το 2021

Η έκδοση του 2021 δεν άλλαξε τη βασική τιμή των 500 lux για το γραφείο. Άλλαξε όμως τον τρόπο που ορίζεται:

Απαιτούμενη και τροποποιημένη τιμή. Δίπλα στην απαιτούμενη τιμή υπάρχει πλέον μια υψηλότερη «τροποποιημένη».
Παράγοντες πλαισίου. Όταν ισχύουν ένας ή δύο παράγοντες, η ένταση ανεβαίνει ένα σκαλί (π.χ. από 500 σε 750 lux). Με περισσότερους από δύο, δύο σκαλιά. Ως παράγοντες αναφέρονται: κρίσιμη εργασία, λάθη με υψηλό κόστος διόρθωσης, απαίτηση ακρίβειας, μικρές λεπτομέρειες ή χαμηλή αντίθεση, μεγάλη διάρκεια εργασίας, λίγο φυσικό φως, χαμηλότερη όραση των εργαζομένων.
Τοίχοι, οροφή, κυλινδρικός φωτισμός ανά εργασία. Οι πίνακες δίνουν πλέον ελάχιστες τιμές για κάθε εργασία. Αν ανεβάσετε την ένταση στην εργασία, ανεβαίνουν κατά τα ίδια σκαλιά και αυτές.
Εύρος σχεδιασμού. Οι τιμές λειτουργούν ως εύρος προς εξέταση, όχι μόνο ως ελάχιστο.

Σε ομάδες με πολλές ώρες στην οθόνη, απαιτητική εργασία ή μεγαλύτερους σε ηλικία εργαζόμενους, η μελέτη αξίζει να εξετάσει την τροποποιημένη τιμή, με ρυθμιζόμενο φωτισμό ώστε να μην είναι μόνιμα στο μέγιστο.

Πέρα από το γραφείο: τοίχοι, οροφή, πρόσωπα

Σχ. 1Οι τιμές του EN 12464-1:2021 για θέση γραφείου: 500 lx στην επιφάνεια εργασίας, 150 lx κυλινδρικός φωτισμός, 150 lx στους τοίχους, 100 lx στην οροφή. Σχηματική τομή.

Ένα γραφείο με 500 lux στο γραφείο και σκοτεινούς τοίχους και οροφή φαίνεται «σπηλιά», ακόμη κι αν περνάει τη μέτρηση. Για γραφεία και αίθουσες συσκέψεων ο πίνακας ζητά επιπλέον:

Τοίχοι: 150 lx
Οροφή: 100 lx
Κυλινδρικός φωτισμός (πόσο φωτίζονται τα πρόσωπα): 150 lx

Στις αίθουσες βιντεοκλήσεων ο κυλινδρικός φωτισμός κάνει τη διαφορά ανάμεσα σε πρόσωπο που φαίνεται καθαρά και σε σκιές κάτω από τα μάτια.

Τι λέει η ελληνική νομοθεσία

Η ελληνική νομοθεσία δεν παραπέμπει σε δεσμευτικές τιμές lux για γραφεία. Ορίζει όμως υποχρεώσεις:

Ν. 3850/2010, άρθρο 33 και ΠΔ 16/1996, Παράρτημα I §9.1: οι χώροι εργασίας πρέπει να έχουν, κατά το δυνατό, επαρκές φυσικό φως και άμεση οπτική επαφή με τον εξωτερικό χώρο. Ο τεχνητός φωτισμός πρέπει να ελαχιστοποιεί τη θάμβωση.
ΠΔ 398/1994, Παράρτημα I §2.2–2.3: στη θέση με οθόνη, ο φωτισμός πρέπει να εξασφαλίζει κατάλληλη αντίθεση ανάμεσα σε οθόνη και περιβάλλον, χωρίς ενοχλητικές αντανακλάσεις. Τα παράθυρα πρέπει να έχουν ρυθμιζόμενη κάλυψη.
ΠΔ 398/1994, Παράρτημα II: συστήνει 500–700 lux για εργασία με οθόνη (πάνω από 300 lux για σκοτεινές οθόνες).

Περισσότερα στον οδηγό εργονομία και νομοθεσία.

Φυσικό φως και θάμβωση

Στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη το πρόβλημα συχνά δεν είναι η έλλειψη φωτός αλλά η περίσσεια: χαμηλός ήλιος από δυτικά ανοίγματα το απόγευμα, αντανακλάσεις στις οθόνες, θερμικό φορτίο. Τρεις κανόνες διάταξης:

Οι οθόνες κάθετα στα παράθυρα, όχι με την πλάτη ή το πρόσωπο σε αυτά.
Ρυθμιζόμενη σκίαση σε κάθε άνοιγμα, όπως ζητά και το ΠΔ 398/1994.
Έλεγχος φωτισμού με αισθητήρες φυσικού φωτός στη ζώνη κοντά στα παράθυρα, ώστε να μη μένουν τα φωτιστικά αναμμένα στο μέγιστο.

Τι να ζητήσετε στη μελέτη

Φωτοτεχνική μελέτη (π.χ. σε DIALux ή Relux) με E_m, U_o, UGR και R_a ανά χώρο, σύμφωνα με τον πίνακα.
Τιμές τοίχων, οροφής και κυλινδρικού φωτισμού.
Ποιοι παράγοντες πλαισίου εφαρμόστηκαν και γιατί.
Συντελεστής συντήρησης και πρόγραμμα συντήρησης (η «διατηρούμενη» ένταση αφορά τη ζωή της εγκατάστασης, όχι την πρώτη ημέρα).
Μέτρηση μετά την εγκατάσταση σε αντιπροσωπευτικά σημεία.

Η διάταξη των επίπλων πρέπει να είναι γνωστή πριν τη φωτοτεχνική μελέτη. Αν αλλάξουν οι θέσεις μετά, αλλάζουν και τα αποτελέσματα.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσα lux χρειάζεται ένα γραφείο;

Κατά το EN 12464-1:2021, 500 lux διατηρούμενη ένταση στην περιοχή εργασίας για γράψιμο, ανάγνωση και εργασία σε υπολογιστή, με UGR έως 19 και Ra τουλάχιστον 80. Η τιμή μπορεί να αυξηθεί ως 1.000 lux όταν ισχύουν συγκεκριμένοι παράγοντες, όπως απαιτητική εργασία ή λίγο φυσικό φως.

Είναι υποχρεωτικό το EN 12464-1 στην Ελλάδα;

Το EN 12464-1 είναι ευρωπαϊκό πρότυπο, όχι νόμος. Η ελληνική νομοθεσία (Ν. 3850/2010, ΠΔ 16/1996, ΠΔ 398/1994) απαιτεί επαρκή φωτισμό, οπτική επαφή με τον εξωτερικό χώρο όπου είναι δυνατό και αποφυγή θάμβωσης, χωρίς να ορίζει δεσμευτικές τιμές lux. Το ΠΔ 398/1994 συστήνει 500–700 lux για θέσεις με οθόνη. Το πρότυπο είναι η αποδεκτή τεχνική αναφορά για να αποδείξετε επάρκεια.

Τι είναι ο κυλινδρικός φωτισμός;

Η ένταση φωτισμού σε κατακόρυφες επιφάνειες γύρω από ένα σημείο, πρακτικά το πόσο καλά φωτίζονται τα πρόσωπα. Το EN 12464-1:2021 ζητά 150 lux σε γραφεία και αίθουσες συσκέψεων. Μετράει ιδιαίτερα στις βιντεοκλήσεις.

Πηγές

Ελέγξαμε τις παρακάτω πηγές τον 20 Οκτωβρίου 2026. Όπου ένα πρότυπο δεν είναι ελεύθερα διαθέσιμο, το λέμε και παραπέμπουμε σε δημοσιευμένες περιλήψεις του.

Signify — Performance in Lighting: EN 12464-1:2021 code finder (γραφεία) — αναπαραγωγή του πίνακα γραφείων της έκδοσης 2021 από κατασκευαστή. Το πρότυπο δεν διατίθεται δωρεάν.
CIBSE Journal — Work-light balance: key changes to workplace lighting guidance — αλλαγές της έκδοσης 2021: τροποποιημένη ένταση, παράγοντες πλαισίου, τιμές τοίχων/οροφής.
DIALux — Standard values for office interiors
Glamox — Communal and circulation areas in offices — τιμές διαδρόμων (EN 12464-1:2021).
Glamox — Amenity and changing rooms — τιμές WC (EN 12464-1:2021).
ΠΔ 398/1994, Παραρτήματα I και II (ΕΛΙΝΥΑΕ)
ΠΔ 16/1996, Παράρτημα I §9 (ΕΛΙΝΥΑΕ)
Ν. 3850/2010, άρθρο 33 (taxheaven)

Φωτισμός γραφείου κατά EN 12464-1